अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटले धेरै परिवर्तन र नवीनताहरू देखेको छ । खेलाडीको प्राविधिक पक्षमा परिवर्तन देखियो र खेलका नियमहरू पनि परिवर्तन गरियो ।
केही पुरानो राखियो, केहीलाई मिश्रित गरियो र धेरै नियमहरू पुनरावलोकन गरियो ।
टेस्ट क्रिकेटपछि एकदिवसीय आयो र त्यसपछि टी–२० र अहिले टी १० पनि सुरु भइसकेको छ । तर टी १० अझै पूर्णरुपमा लागू भने भएको छैन ।
सुरुदेखि अहिलेसम्म अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा आवश्यकताअनुसार धेरै नयाँ नियमहरू बनाइएका छन् भने केही नियमहरूमा केही सामान्य परिवर्तन पनि गरिएको छ ।
अहिले टी–२० क्रिकेटका अलावा टेस्ट र ओडीआईको पनि छुट्टै लोकप्रियता छ ।
प्रत्येक ढाँचामा दर्शकहरू छन् र त्यहाँ मनपर्ने मानिसहरूको विभिन्न प्रकारहरू छन् ।
प्रत्येक ढाँचाका नियमहरू व्याख्या गर्नुका साथै आईसीसीले समीक्षा र आवश्यक परिवर्तनहरू पनि गरेको छ र यो प्रक्रिया भविष्यमा जारी रहनेछ ।
यस लेखमा क्रिकेटका ती नियमहरू उल्लेख गरिएको छ, जुन अलि फरक र अनौठा किसिमका छन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा मेरीलेबोन क्रिकेट क्लबले नियम बनाउने गर्छ ।
खेल्दाखेल्दैको बल हराएपछि...
यदि ब्याट्सम्यानले प्रहार गरेको बल हराएमा, फिल्डिङ टोलीले हराएको अपील गर्छ र बललाई ‘डेड’ घोषित गरिन्छ ।
यस अवधिमा, रन वा बाउन्ड्रीबाट प्राप्त रनहरू ब्याट्सम्यानको खातामा थपिन्छ ।
यदि अन्य कारणले हराएमा अतिरिक्त रनको रुपमा टिमको स्कोरवोर्डमा थप गर्न पनि सकिन्छ ।
त्यसपछि अर्को बल ल्याएर पुरानै ओभरको संख्याबाट बलिङ सुरु हुन्छ ।
अपिल नगर्दै आउट दिन नपाइने
फिल्डिङ गर्ने टोलीले अपिल नगर्दा सम्म अम्पाएरले आउट दिन सक्दैन ।
यो क्रिकेटको २७ औं नियम हो । यदि ब्याट्सम्यान फिर्ता गयो भने पनि, अम्पायरले उसलाई रोक्न सक्छ र भन्न सक्छ कि तपाईं नटआउट हुनुहुन्छ ।
बलर रनअपमा गए पनि फिल्डिङ टोलीले अपील गर्न पाउँछ ।
माकन्ड
यसलाई पहिलो पटक विनु मङ्कडले प्रयोग गरेका थिए ।
विनु माकन्डले सन् १९४७ मा अस्ट्रेलियाका बिल ब्राउनलाई आउट गरेका थिए ।
यसमा, बलिङको छेउमा उभिएका ब्याट्सम्यान क्रिजबाट बाहिर आउँछन्, त्यसपछि बलरले विकेटमा बल प्रहार गरेर अपिल गर्न सक्छन् ।
नैतिक रूपमा पहिलो पटक चेतावनी दिन सकिन्छ तर नियममा चेतावनी दिने व्यवस्था नभएकाले बलर बिना चेतावनी बाहिर निस्कन सक्छ ।
जोस बटलर पछिल्लो समय दुई पटक यसरी आउट भएका छन् ।
सन् २०१४ मा श्रीलंकाविरुद्धको खेलमा सेनानायकेले पहिलो पटक आउट गरेका थिए ।
उनलाई रविचन्द्रन आश्विनले २०१९ को आईपीएलमा पनि आउट गरेका थिए ।
घाइते खेलाडीको सम्बन्धमा
घाइते खेलाडीले मैदान छाड्नुअघि अम्पायरलाई जानकारी गराउँछन् ।
यदि उनी १५ मिनेट भन्दा बढी समयको लागि बाहिर छन् भने, उसले लामो समयसम्म ब्याटिङ वा बलिङ गर्न सक्दैन ।
यदि कुनै खेलाडी १८ मिनेट मैदान बाहिर रहेर मैदान प्रवेश गरेमा उसले अर्को १८ मिनेट बलिङ गर्न पाउँदैन ।
एक पटक सचिन तेन्दुलकर अठार मिनेट मैदानमा आएनन् र अर्को इनिङ्समा ब्याटिङ गर्नु अठार मिनेट अगाडि नै २ विकेट खसेपछि सचिन ब्याटिङमा उत्रिन पाएका थिएनन् ।
