काठमाडौं : इङ्लिस प्रिमियर लिगको इतिहासकै सबैभन्दा ठुलो अनुशासनात्मक मुद्दामा स्वतन्त्र प्यानलले म्यानचेस्टर सिटीलाई उनीहरूमाथि लागेका ११५ आरोपहरूमध्ये अधिकांशमा दोषी ठहर गरेको छ । यो फैसलाले सन् २०१० को दशकका साथै वर्तमान दशकको शीर्ष फुटबलको भविष्य र दिशा निर्धारण गर्ने मानिएको छ । प्रिमियर लिग र म्यानचेस्टर सिटीबीच चलेको यो लामो कानुनी लडाइँको पहिलो चरणमा प्रिमियर लिगले जित हासिल गरेको छ ।
यद्यपि, दोषी ठहर भए तापनि क्लबले के कस्तो सजाय वा कारबाही भोग्नुपर्ने हो भन्ने निर्णय भइसकेको छैन र सिटीले यस फैसलाविरुद्ध पुनरावेदन (अपील) गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । सन् २००८ मा अबुधाबी ग्रुपले क्लब खरिद गरेदेखि हालसम्मका प्रमुख घटनाक्रम, वित्तीय हेरफेरका आरोप र सम्भावित परिणामको विस्तृत विवरण यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ:
स्वामित्व परिवर्तन र 'ब्लु मुन'को उदय (२००८)
सन् २००८ मा 'अबु धाबी युनाइटेड ग्रुप'ले थक्सिन सिनावात्राबाट २०० मिलियन पाउन्डमा म्यानचेस्टर सिटी खरिद गरेको थियो । डा. सुलेमान अल-फहिम खरिद सम्झौताका मुख्य प्रतिनिधि थिए, जसले क्लबलाई विश्वकै उत्कृष्ट बनाउन कुनै वित्तीय सीमा नरहने दाबी गरेका थिए । युएईका उपराष्ट्रपति तथा उपप्रधानमन्त्री शेख मन्सुर बिन जायद अल नह्यान क्लबको मालिक बने भने खल्दुन अल-मुबारकलाई अध्यक्ष बनाइयो ।
स्वामित्व परिवर्तन भएकै दिन १ सेप्टेम्बर २००८ मा बेलायती ट्रान्सफर रेकर्ड कायम गर्दै ब्राजिलियन स्टार रोबिन्होलाई टोलीमा भित्र्याइयो । त्यसपछि सन् २००९ को गृष्मकालीन ट्रान्सफरमा म्यानचेस्टर युनाइटेडबाट कार्लोस तेभेज र आर्सनलबाट इम्यानुएल एडेबायोरसहित १०० मिलियन पाउन्डभन्दा बढी खर्च गरेर क्लबले आफ्नो महत्त्वाकांक्षा स्पष्ट पारेको थियो ।
फाइनान्सियल फेयर प्ले (एफएफपी) र रोबर्टो मान्चिनीको कार्यकाल
युरोपेली फुटबल महासंघ (युइएफए)ले क्लबहरूको बढ्दो घाटा नियन्त्रण गर्न सन् २०११ देखि लागू हुने गरी 'फाइनान्सियल फेयर प्ले' (एफएफपी) नियम ल्यायो, जसको मूल मर्म "आफूले कमाएभन्दा बढी खर्च गर्न नपाइने" भन्ने थियो ।
यसैबीच, सन् २००९ डिसेम्बरमा म्यानचेस्टर सिटीले रोबर्टो मान्चिनीलाई मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गर्यो । मान्चिनीको नेतृत्वमा सिटीले सन् २०११ मा एफए कप जित्दै ३५ वर्ष लामो ट्रफीविहीन यात्रा अन्त्य गर्यो । लगत्तै सन् २०११-१२ को सिजनको अन्तिम खेलमा सर्जियो एगुएरोको ९४ औँ मिनेटको ऐतिहासिक गोलको मद्दतले क्युपिआरलाई पराजित गर्दै सिटीले सन् १९६८ पछिको पहिलो प्रिमियर लिग उपाधि जित्यो ।
'डेर स्पिगेल'को खुलासा र वित्तीय हेरफेरका आरोपहरू
सन् २०१८ मा जर्मन पत्रिका 'डेर स्पिगेल'ले 'फुटबल लिक्स' मार्फत आन्तरिक इमेल तथा गोप्य कागजातहरू सार्वजनिक गरेपछि सिटीमाथि नियम उल्लङ्घनका गम्भीर आरोपहरू लागेका थिए ।
सार्वजनिक विवरणअनुसार सिटीमाथि मुख्यतया निम्न हेरफेरका आरोपहरू छन्:
दोहोरो सम्झौता र गोप्य भुक्तानी: एफएफपी नियम छल्नका लागि प्रशिक्षक रोबर्टो मान्चिनीलाई अल जजिरा स्पोर्ट्स क्लबको कन्सल्टेन्टका रूपमा वार्षिक १.७५ मिलियन पाउन्ड अलग भुक्तानी गरिएको आरोप छ, जुन शेख मन्सुरको स्वामित्वमा थियो । मान्चिनी र सिटी दुवैले यो आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् ।
प्रायोजन रकममा कृत्रिम वृद्धि: एतिहाड, आबार र अबु धाबी पर्यटन प्राधिकरणसँगका प्रायोजन सम्झौताहरू वास्तविकभन्दा बढाएर देखाइएको र उक्त रकम मालिक शेख मन्सुर स्वयंले अन्य स्रोतबाट उपलब्ध गराएको आरोप छ । उदाहरणका लागि, आबारसँगको १५ मिलियन पाउन्डको सम्झौतामा आबारको दायित्व ३ मिलियन पाउन्ड मात्र रहेको र बाँकी १२ मिलियन पाउन्ड मालिकका अन्य स्रोतबाट आएको आन्तरिक इमेलमा उल्लेख भएको दाबी गरिएको थियो ।
अन्य वित्तीय हेरफेर: सन् २०१३ मा मान्चिनीलाई बर्खास्त गर्दा भएको ९.९ मिलियन पाउन्डको घाटा पूर्ति गर्न थप प्रायोजन रकम देखाइएको तथा पूर्व खेलाडी याया तुरेका एजेन्ट दिमित्री सेलुकलाई छवि अधिकारमार्फत भुक्तानी गरिएको आरोप पनि लगाइएको छ ।
युइएफएको प्रतिबन्ध र सिएएसको फैसला
सन् २०१४ मा युइएफएको एफएफपी नियम उल्लंघन गरेको भन्दै सिटीमाथि ४९ मिलियन पाउन्ड जरिवाना र च्याम्पियन्स लिग टोलीको आकार २१ खेलाडीमा सीमित गर्ने कारबाही गरिएको थियो ।
पछि सन् २०२० फेब्रुअरीमा युइएफएले २०१२ देखि २०१६ बीच प्रायोजन आम्दानी बढाएर देखाएको भन्दै सिटीलाई दुई सिजनका लागि युरोपेली प्रतियोगितामा प्रतिबन्ध र २५ मिलियन पाउन्ड जरिवाना गराएको थियो । तर सन् २०२० जुलाईमा कोर्ट अफ आर्बिट्रेसन फर स्पोर्ट (सिएएस)मा पुनरावेदन गर्दा सिटीले युरोपेली प्रतिबन्ध फुकुवा गराउन सफल भयो र जरिवाना पनि १० मिलियन युरोमा घटाइयो ।
पेप ग्वार्दिओलाको स्वर्ण युग र ११५ आरोपहरू
सन् २०१६ मा पेप ग्वार्दिओला सिटीको मुख्य प्रशिक्षक बने । ग्वार्दिओलाको नेतृत्वमा सिटीले अभूतपूर्व सफलता हासिल गर्यो; जसमा सन् २०१७-१८ मा १०० अंक जोडेर प्रिमियर लिग जित्नु, सन् २०१८-१९ मा घरेलु ट्रेबल जित्नु र सन् २०२२-२३ मा इर्लिङ हालान्डको कीर्तिमानी गोलको मद्दतले च्याम्पियन्स लिग, प्रिमियर लिग र एफए कप जित्दै ऐतिहासिक 'ट्रेबल' पूरा गर्नु समावेश छ ।
तर, चार वर्ष लामो अनुसन्धानपछि सन् २०२३ फेब्रुअरीमा प्रिमियर लिगले म्यानचेस्टर सिटीमाथि २००९ देखि २०१८ सम्मका नियम उल्लंघनका ११५ वटा आरोपहरू दर्ता गर्यो । आरोपहरूमा सही वित्तीय विवरण उपलब्ध नगराएको, खेलाडी तथा प्रशिक्षकको भुक्तानी विवरण लुकाएको, FFP नियम पालन नगरेको र अनुसन्धानमा सहयोग नगरेको विषयहरू थिए ।
दोषी ठहर र सम्भावित सजायहरू
सन् २०२४ सेप्टेम्बरमा सुरु भएको ११५ आरोपसम्बन्धी स्वतन्त्र प्यानलको सुनुवाइपछि अन्ततः प्यानलले म्यानचेस्टर सिटीलाई अधिकांश आरोपहरूमा दोषी ठहर गरेको छ । कुन-कुन आरोप प्रमाणित भए र कुन अस्वीकृत भए भन्ने पूर्ण विवरण तथा सजाय निर्धारण सम्बन्धी सुनुवाइको मिति सार्वजनिक हुन बाँकी छ । यदि यो फैसला पुनरावेदनमा पनि कायम रहेमा म्यानचेस्टर सिटीले निम्न कडा सजायहरू भोग्नुपर्ने सम्भावना छ :
१. अंक कटौती
२. अत्यधिक भारी जरिवाना
३. प्रिमियर लिगबाट निष्कासन
४. उक्त अवधिमा जितेका उपाधिहरू खोसिन सक्ने
गिल्टी फैसला आए तापनि कानुनी प्रक्रिया र पुनरावेदनको सिलसिला जारी रहेकाले यो विवाद अझै केही समय लम्बिने निश्चित छ । ग्वार्दिओलाको १० वर्षे सफल कार्यकाल समाप्त भई एन्जो मारेस्का नयाँ प्रशिक्षक बनिसकेका छन् । यद्यपि, विगत १७ वर्षमा हासिल गरिएका अभूतपूर्व उपलब्धिहरूमाथि लागेको यो दाग पुनरावेदन जित्दा पनि पूर्ण रूपमा मेटिन कठिन हुने टिप्पणी फुटबल विश्लेषकहरूको रहेको छ ।
